Natuursteen impregneren: hoe werkt het en welk middel kies je?

Wil je natuursteen impregneren, dan wil je vooral weten wat zo'n behandeling doet en welk middel bij jouw steen past. Een impregnering trekt in de poriën van de steen en vormt geen laagje op het oppervlak. In dit artikel lees je hoe dat werkt, wanneer het zinvol is, hoe je het middel aanbrengt en welke fouten je beter vermijdt.

Wat doet een impregnering?

Natuursteen is van nature poreus. Water, olie en vet trekken in de poriën en laten daar vlekken achter. Een impregneermiddel dringt in dat poriënsysteem en verkleint de poriën zonder ze volledig af te sluiten. Vloeistoffen dringen daardoor veel minder makkelijk in, terwijl de steen dampdoorlatend blijft. Vocht kan dus nog altijd uit de steen ontsnappen, de steen blijft ademen.

Een impregnering verandert het oppervlak zelf niet. Er komt geen glanslaag op de steen en de tegel voelt niet anders aan. Houd er wel rekening mee dat geen enkele impregnering volledige bescherming biedt. De werking hangt af van de steensoort, de afwerking en hoe lang een vlek kan inwerken. Neem gemorste vloeistoffen daarom altijd snel op. Het volledige aanbod vind je in de collectie natuursteen impregneren.

Impregnering, coating of verzegeling: het verschil

Deze termen lopen in de praktijk door elkaar, maar het verschil is duidelijk. Een impregnering zit in de steen: ze dringt in de poriën en vormt geen laag. Een verzegeling of coating ligt op de steen: ze vormt een laag die de poriën afsluit. Zo'n laag kan de kleur verdiepen en het onderhoud verminderen, maar de steen ademt er minder goed door en buiten is de duurzaamheid beperkt. Verzegelingen worden daarom vooral binnen toegepast en een coating breng je periodiek opnieuw aan. Voor natuursteen is een impregnering in de meeste gevallen de logische keuze: de poriën blijven open en het uiterlijk blijft natuurlijk.

Wanneer impregneren zinvol is

Impregneren loont op poreuze, zuigende ondergronden die met water, vet of vuil in aanraking komen:

• keukenbladen van graniet, marmer en andere natuursteen, zie ook keukenblad beschermen
• vloeren van marmer, kalksteen, leisteen, zandsteen en andere zuigende steensoorten
• terrassen, gevels en paden, waar een waterafstotende behandeling water en vuil buiten houdt, zie terras impregneren
• natuursteen in de badkamer, bij voorkeur behandeld voordat de ruimte in gebruik gaat

Niet elke ondergrond heeft een impregnering nodig. Geglazuurde keramiek zuigt niet, impregneren is daar niet zinvol en zelfs niet mogelijk. Gepolijst kwartscomposiet is zo dicht dat een preventieve behandeling meestal overbodig is, alleen matte composiet is iets poreuzer. Blauwe hardsteen is weinig poreus: impregneren kan, maar een kleurverdiepende behandeling houdt er maar beperkt stand. Verder geldt: een impregnering maakt een vlekkerig oppervlak niet egaal, het kleurverschil wordt eerder sterker. En op kalkhoudende steen zoals marmer voorkomt een impregnering geen doffe etsvlekken door zuur.

Kleurloos of kleurverdiepend?

Impregneermiddelen zijn er in twee uitvoeringen. Een kleurloze impregnering is transparant en laat het uiterlijk van de steen ongemoeid. Een kleurverdiepende impregnering maakt de kleur en structuur voller en geeft een blijvend nat effect, zonder glanslaag. Vooral op donkere en op ruwe steen is dat effect goed zichtbaar. Twijfel je, zet dan eerst een proefvlak op een onopvallende plek.

Let daarnaast op de functie en de samenstelling. Puur waterafstotende middelen zijn bedoeld voor gevels, paden en terrassen. Voor keukens en badkamers kies je een anti-vlek impregnering die ook olie en vet afstoot, bijvoorbeeld Akemi Anti-Vlek Nano Effect of het alternatief op waterbasis, Lithofin Vlekstop W. Middelen op basis van oplosmiddel dringen dieper in, maar vragen een volledig droge steen. Middelen op waterbasis verdragen lichte restvochtigheid en zijn geurarm.

Stappenplan: zo breng je een impregnering aan

1. Reinig de steen met een zuurvrije reiniger en spoel goed na.
2. Laat de steen volledig drogen. Na een natte reiniging wacht je minstens een dag, een nieuw gelegde vloer heeft weken tot maanden nodig.
3. Kies je middel en test het op een onopvallende plek.
4. Breng het product royaal aan met een kwast, roller, pad of doek. Een impregneerkwast, roller en impregneerbak vind je bij de toebehoren.
5. Laat het middel 10 tot 30 minuten intrekken.
6. Behandel poreuze steen in meerdere lagen, nat in nat, tot de steen verzadigd is.
7. Neem al het overtollige product met een droge doek op voordat het opdroogt.
8. Laat het oppervlak 24 uur met rust en bescherm het in die tijd tegen vocht.

Werk buiten bij een temperatuur tussen 10 en 25 graden en niet in de volle zon. Binnen zet je vloerverwarming vooraf uit.

Veelgemaakte fouten

• Impregneren op natte steen. Een impregnering werkt alleen op een droge, gereinigde en poreuze ondergrond. Op vochtige steen kan het middel niet intrekken.
• Te veel product laten opdrogen. Overschot dat op het oppervlak opdroogt geeft strepen, vlekken of een waas. Neem het restant op tijd op met een droge doek.
• Over vuil of oude lagen heen werken. De ondergrond moet schoon zijn en vrij van oude was- en onderhoudslagen.
• Geen proefvlak zetten. Elke steen reageert anders, zeker een kleurverdiepend middel test je eerst.
• Rekenen op bescherming tegen zuur. Marmer, travertijn, kalksteen en blauwe hardsteen blijven ook na het impregneren gevoelig voor azijn, citroen en wijn. Neem zure vloeistoffen direct op.

Hoe vaak herhaal je de behandeling?

Dat hangt af van de belasting. Voor keukenbladen adviseert Akemi de impregnering op marmer ongeveer jaarlijks op te frissen, hardere steensoorten zoals graniet gaan 3 tot 5 jaar mee. Intensief gebruikte vloeren behandel je jaarlijks opnieuw na een grondige reiniging. Bij normaal belaste vloeren is herhalen in de regel niet nodig.

Met het juiste onderhoud verleng je de werking. Dweil natuursteen met steenzeep of gebruik op werkbladen een verzorgende spray die de bestaande impregnering ondersteunt. Vermijd agressieve reinigers en de hogedrukreiniger, die tasten de impregnering en de steen aan.

Veelgestelde vragen

Beschermt een impregnering marmer tegen azijn en citroen?

Nee. Een impregnering remt het indringen van water, olie en vet, maar voorkomt geen etsvlekken door zuur op kalkhoudende steen. Doffe zuurvlekken verwijder je alleen door het oppervlak opnieuw te laten polijsten.

Kan ik een impregnering weer verwijderen?

Slechts gedeeltelijk, en vooral zolang het middel vers is. Afhankelijk van het product lukt dat binnen enkele minuten tot ongeveer twee uur. Voor oude impregneer- en onderhoudslagen bestaat een speciale verwijderaar, zoals Akemi Impregnatie Verwijderaar.

Hoe weet ik of mijn steen droog genoeg is?

Doe de folietest. Plak een stuk plastic folie van ongeveer een vierkante meter op de steen en plak de randen dicht. Wacht 10 tot 12 uur. Is het afgedekte vlak donkerder dan de rest, dan zit er nog vocht in de steen en wacht je met impregneren.