Kalk op natuursteen verwijderen zonder de steen te beschadigen

Kalk haal je van natuursteen met een zuurvrije reiniger en een witte schrobpad, of met een zure kalkreiniger als de steen daartegen kan. Welke van de twee, hangt af van je steen. Marmer, Belgisch hardsteen, travertin en kalksteen zijn kalkgebonden en worden door zuur aangetast: daar gebruik je Lithofin Badreiniger Spray. Graniet, kwartsiet, composiet en keramiek kunnen een zure kalkreiniger wel hebben, zoals Akemi Sanitair Reiniger Spray. Azijn, schoonmaakazijn en gewone antikalk horen nooit op marmer of hardsteen: ze halen de kalk weg, maar laten een matte, geëtste plek achter die je alleen nog met polijsten kwijtraakt.

Waarom kalk juist op natuursteen zo hardnekkig is

Leidingwater bevat opgeloste kalk. Elke druppel die op de steen opdroogt, laat een beetje achter: op de wastafel, de douchevloer, rond de kraan en op het aanrecht naast de spoelbak. Natuursteen is poreus, dus de kalk zet zich niet alleen op het oppervlak af maar hecht ook in de poriën. Daar komt bij dat de meeste kalkreinigers werken met zuur, en dat zuur reageert net zo hard met de steen als met de aanslag wanneer de steen zelf uit kalk bestaat. Dat is het probleem in één zin: het middel dat de kalk oplost, lost ook je marmer op.

Eerst weten welke steen je hebt

Weet je niet wat je hebt? Een gepolijste witte of grijze steen met aders is bijna altijd marmer. Een donkergrijze tot blauwzwarte steen met witte fossielspikkels is Belgisch hardsteen. Een steen met korrels en glinsterende kristallen is meestal graniet. Twijfel je, test dan op een plek die niemand ziet: een restant, de onderkant van een vensterbank, de hoek achter de kraan. Reageert de steen op een druppel zuur met bruisen of een matte plek, dan is hij kalkgebonden en gebruik je alleen zuurvrije middelen.

Wat je nooit doet

1. Azijn, schoonmaakazijn of citroenzuur op marmer, hardsteen, travertin of kalksteen. De kalk gaat weg, de glans ook. De matte plek is een beschadiging van het steenoppervlak, geen vuil.
2. Een gewone antikalkspray uit de supermarkt op een natuurstenen wastafel. Bijna alle antikalk werkt met zuur.
3. Schuurpoeder, een groene schuurspons of staalwol die te grof is. Krassen in een gepolijste steen haal je er niet meer uit met een reiniger.
4. Een zure reiniger mengen met een chloorhoudend middel, zoals bleekwater of een antimosmiddel op basis van chloor, of ze na elkaar gebruiken zonder tussendoor te spoelen. Samen vormen ze een giftig gas.
5. Zuur laten opdrogen of lang laten inwerken, ook op graniet of composiet. Kort inwerken, schrobben, naspoelen, klaar.

Kalk verwijderen van marmer, hardsteen, travertin en kalksteen

Dit is de groep waar het misgaat, dus hier werk je uitsluitend zuurvrij. Lithofin adviseert voor marmer en blauwe hardsteen de zuurvrije Badreiniger Spray; Akemi noemt de zuurvrije Steenreiniger als de veilige keuze voor lichte kalkaanslag op marmer en kalksteen.

1. Sproei Lithofin Badreiniger Spray op de kalk en laat hem 5 minuten inwerken.
2. Schrob de kalk los met een witte pad of een zachte schrobspons; gebruik niets wat krast.
3. Spoel af met water en wrijf na met een droge doek, zodat er geen nieuwe druppels opdrogen.
4. Zit er nog kalk, herhaal dan de behandeling. Een zuurvrije reiniger werkt langzamer dan een zure kalkreiniger, maar tast de steen niet aan; dikke, oude aanslag vraagt meer herhalingen.

Heb je een grote vloer of douche, werk dan met Akemi Steenreiniger, 1 op 5 verdund met water: inschrobben met een schrobborstel of pad, 5 tot 10 minuten laten inwerken, goed naspoelen. Akemi gebruikt die stap zelf als test: verdwijnt de plek na het reinigen, dan was het vuil of kalk; blijft hij zichtbaar, dan is het een etsvlek en helpt reinigen niet meer. Witte kalkkringen op een marmeren of hardstenen aanrechtblad schrob je weg met een sterke oplossing van Steenreiniger (1 op 1 tot 1 op 5) op een witte pad. Blijft er een hardnekkig plekje zitten, probeer dan Akemi Pro Scrub, een mild vloeibaar schuurmiddel voor lichte kalk op gepolijste steen: met lichte druk, want te veel druk geeft glansverlies, en eerst testen op een onopvallende plek. Op graniet en composiet gebruik je voor kringen juist de zure Akemi Sanitair Reiniger Spray. Alle zuurvrije middelen staan bij elkaar in de collectie marmer reinigen.

Witte kringen en doffe plekken: kalk of zuurschade?

Kalkaanslag ligt op de steen. Hij voelt ruw, is vaak wit of grijs, en verdwijnt met de juiste reiniger. Een zuurvlek zit in de steen: de plek is mat, glad en vaak iets lichter, en blijft na elke schoonmaakbeurt zitten. Die plek is ontstaan door azijn, citroen, wijn, een zure reiniger of door kalk die jarenlang heeft ingewerkt. Een reiniger haalt dat niet meer weg. Lichte doffe plekken en matte zuurvlekken op gepolijst marmer, kalksteen of hardsteen schuur en polijst je met de hand weg met de CleanStone Handpolijst Kit (vier pads, nat, van rood naar blauw); een diepe etsplek over een groot vlak laat je opnieuw polijsten door een vakman. Impregneer de gepolijste plek daarna opnieuw, want de oude bescherming is mee weggeslepen.

Kalk verwijderen van graniet, kwartsiet, composiet en keramiek

Deze materialen kunnen tegen zuur, dus hier mag een echte kalkreiniger. Werk altijd met handschoenen, test eerst op een onopvallende plek en spoel grondig na.

1. Sproei Akemi Sanitair Reiniger Spray op de kalk. Voor een vloer, douchewand of groot tegelvlak verdun je Akemi Sanitairreiniger (concentraat) met water: tot 1 op 50 bij licht werk (100 ml op een emmer van 5 liter), sterker bij meer aanslag.
2. Laat enkele minuten inwerken. Niet laten opdrogen.
3. Schrob de kalk los met een spons of borstel en spoel goed af met water. Wrijf een werkblad droog.
4. Hardnekkige aanslag: gebruik het concentraat puur, kort, en spoel daarna extra grondig. Draag dan ook oogbescherming, het is sterk zuur.

Op een composiet of keramisch werkblad is de gebruiksklare spray het handigst: opsproeien, enkele minuten laten inwerken, ruim naspoelen, droogwrijven. Lichte kalk en metaalstreepjes van pannen gaan weg met Akemi Pro Scrub. Hardnekkige waterkringen op composiet haal je weg met Akemi Acid Cleaner, tot 1 op 20 verdund met koud water, kort en goed naspoelen; houd hem weg van inox en metaal, zoals de spoelbak en de kraan. Bij dikke kalkaanslag of urinesteen op tegels, toilet en kranen pak je Akemi Anti-Kalk: puur of verdund tot 1 op 5, 10 minuten laten inwerken, borstelen, naspoelen. Let op: ook dit middel hoort nooit op marmer, kalksteen, terrazzo of hardsteen, ook niet op een geëmailleerd bad of geanodiseerd aluminium, en nooit samen met chloor. Sommige stenen kunnen bij lange inwerking donkerder worden; was het oppervlak dan meerdere keren met veel water en wat Akemi Steenreiniger. De middelen voor deze groep vind je bij graniet reinigen, composiet onderhouden en badkamertegels reinigen.

Kalk voorkomen: minder poetsen, langer mooi

• Trek na elke douchebeurt een wisser over tegels, glas en steen. Lithofin geeft die tip zelf: zonder opdrogend water geen kalk.
• Impregneer natuursteen in de badkamer en op het aanrecht met Akemi Anti-Vlek Super. Water en zeep trekken dan niet in de poriën en kalk hecht minder. Een impregnering beschermt niet tegen zuur, dus de regels hierboven blijven gelden. In een douche die al in gebruik is, laat je de steen eerst volledig drogen; reken op 1 tot 2 dagen. Hoe je impregneert, staat in de gids natuursteen impregneren.
• Gebruik voor de dagelijkse beurt een mild, zuurvrij middel: Akemi Crystal Clean Spray. Die neemt lichte kalkresten mee voordat ze aanslag worden. Heb je in dezelfde badkamer ook tegels, glas en kranen, dan zit de zure spray daarvoor samen met Crystal Clean in de Akemi Onderhoudsset voor Badkamers; dat zure deel gebruik je niet op marmer.
• Plan de grondige kalkbeurt in: bij hard leidingwater eens per paar weken, met het middel dat bij je steen past.

Heb je een ander probleem met je steen, kijk dan bij welke reiniger voor welke steensoort, of bij de gids voor jouw steensoort: marmer, Belgisch hardsteen, graniet, travertin, kalksteen of kwartscomposiet.

Veelgestelde vragen

Kan ik azijn of schoonmaakazijn gebruiken tegen kalk op natuursteen?

Alleen op graniet, kwartsiet, composiet en keramiek, en dan kort en goed naspoelen. Op marmer, hardsteen, travertin en kalksteen nooit: azijn lost de kalk op, maar etst ook de steen en laat een matte plek achter.

Hoe haal ik kalk van een marmeren wastafel?

Met een zuurvrije reiniger. Sproei Lithofin Badreiniger Spray op de kalk, laat hem 5 minuten inwerken, schrob met een witte pad, spoel af en herhaal als er nog kalk zit. Voor grotere vlakken neem je Akemi Steenreiniger; dikke, oude aanslag vraagt meer herhalingen.

Mag Akemi Anti-Kalk op natuursteen?

Alleen op zuurbestendige steen. Volgens de fabrikant tast hij kalkgebonden steen aan: marmer, kalksteen (en dus ook Belgisch hardsteen) en terrazzo. Ook op een geëmailleerd bad gebruik je hem niet.

Er zitten witte kringen op mijn granieten of composiet keukenblad. Wat nu?

Dat is kalk van opgedroogd water. Schrob de kringen weg met Akemi Sanitair Reiniger Spray en spoel na met water. Gebruik dat middel niet op een marmeren of hardstenen blad; daar neem je een sterke oplossing van Akemi Steenreiniger (1 op 1 tot 1 op 5) op een schrobspons.

De kalk is weg, maar de plek blijft dof. Hoe kan dat?

Dan is het geen kalk meer maar een aantasting van het steenoppervlak, door zuur of door kalk die lang heeft ingewerkt. Een reiniger haalt dat niet weg. Lichte doffe plekken op gepolijst marmer, kalksteen of hardsteen schuur en polijst je weg met de CleanStone Handpolijst Kit; een diepe etsplek over een groot vlak laat je opnieuw polijsten door een vakman.

Hoe voorkom ik kalkaanslag op natuursteen in de douche?

Trek na elke douchebeurt een wisser over steen, tegels en glas, impregneer de steen met Akemi Anti-Vlek Super en gebruik voor de dagelijkse beurt een zuurvrij middel zoals Akemi Crystal Clean Spray.

Beschermt impregneren tegen kalk en zuur?

Tegen water en zeep wel: de steen zuigt veel minder op, dus kalk hecht minder en is makkelijker weg te nemen. Tegen zuur niet: azijn en citroen etsen ook geïmpregneerd marmer.

Hoe weet ik of mijn steen kalkgebonden is?

Gepolijst wit of grijs met aders is bijna altijd marmer; donkergrijs tot blauwzwart met witte fossielspikkels is Belgisch hardsteen. Beide zijn kalkgebonden. Twijfel je, test dan een druppel zuur op een plek die niemand ziet: bruist het of wordt de plek mat, dan gebruik je alleen zuurvrije middelen.