Marmer en natuursteen polijsten: zo krijg je de glans terug

Marmer en ander natuursteen polijsten doe je nat, met schuurpads die steeds fijner worden, tot de plek weer net zo glanst als de rest van de steen. Een etsvlek, een doffe plek of lichte krasjes op een keukenblad, tafel of vensterbank haal je zo zelf weg, bijvoorbeeld met de CleanStone Handpolijst Kit. Is de steen alleen wat dof van het gebruik, dan hoef je niet te schuren en geeft een politoer of polish de glans terug. Een hele vloer opnieuw polijsten laat je aan een vakman over. In Vlaanderen heet het vaak polieren; de aanpak is dezelfde. Hieronder lees je per situatie hoe je het aanpakt.

Waarom is je marmer of natuursteen dof?

Polijsten helpt alleen als het oppervlak van de steen zelf is aangetast. Zit er een laag bovenop de steen, zoals kalk of oude was, dan haal je die eerst weg; anders schuur je onnodig door een gave steen. Kijk daarom eerst wat je ziet:

Wat je ziet	Oorzaak en aanpak
Een doffe kring of vlek op een glanzend blad, waar een glas, citroen of wijn heeft gestaan	Een etsvlek: zuur heeft de toplaag van de kalkhoudende steen aangetast. Poetsen helpt niet; je schuurt de plek weg en bouwt de glans opnieuw op.
Witte randjes of een grijze waas rond de kraan of in de douche	Meestal kalkaanslag die bovenop de steen zit. Haal die zuurvrij weg. Blijft de plek daarna dof, dan is de steen eronder geëtst.
Grijze, doffe looppaden op een gepolijste vloer	Slijtage: zand onder de schoenen schuurt de glans langzaam weg. Licht dof fris je op met een polish; is het looppad mat en ruw, dan moet het opnieuw gepolijst worden.
Een vlekkerige glans, met langs de wanden een gelige of donkere rand	Een opgebouwde laag was of onderhoudsmiddel die de glans dooft. Eerst strippen, dan pas beoordelen.
Fijne krasjes in een blad of tafel	Slijtage van het oppervlak. Ondiepe krasjes schuur je weg met handpads. Blijft je nagel achter een kras haken, dan is hij vaak te diep om met de hand weg te krijgen.
Het hele blad is gelijkmatig mat, zonder vlekken	Waarschijnlijk een gezoete, matte afwerking. Dat is geen schade. Wil je hoogglans, dan laat je de steen polijsten door een vakman.

Twijfel je tussen vuil en een etsvlek? Maak de plek dan eerst grondig schoon, bijvoorbeeld met Akemi Steenreiniger, 1 op 5 verdund met water: laat hem 5 tot 10 minuten inwerken en spoel goed na. Is de plek na het drogen nog dof of lichter dan de rest, dan is het een etsvlek. Kijk daarbij schuin tegen het licht in: een etsvlek breekt de spiegeling van de steen. Kalkaanslag haal je weg zoals beschreven in kalk op natuursteen verwijderen.

Etsvlekken en doffe plekken in marmer wegpolijsten met de hand

Een etsvlek, doffe plek of ondiepe kras in marmer of kalksteen schuur je met de hand weg, met pads die steeds fijner worden. Elke pad haalt de krasjes van de vorige weg, tot de glans terug is. Zo verwijder je ook lichte krassen in marmer. In de Handpolijst Kit zitten een handhouder met klittenband, een reinigingspad en vier polijstpads. Zo werk je ermee:

1. Voorbereiden: maak de plek schoon en laat hem drogen. Kijk hoe de steen eromheen glanst: hoogglans, satijnglans of mat. Dat is het eindpunt waar je naartoe werkt.
2. Rode pad: maak de plek en de pad nat en schuur in kleine cirkels, minstens 20 keer. Werk iets ruimer dan de vlek. Spoel af, laat de plek drogen en kijk opnieuw. Herhaal tot de vlek egaal weg is.
3. Oranje pad: schuur weer nat en minstens 20 keer, tot de krasjes van de rode pad weg zijn en de plek egaal mat is.
4. Gele pad: nat schuren op dezelfde manier geeft een matte glans.
5. Blauwe pad: geeft de glanzende afwerking. Op een hoogglanzend blad eindig je hier.

Vergelijk na elke pad de droge plek met de rest van het blad en stop zodra de glans gelijk is. Op een gezoet, mat blad is dat vaak na de oranje of gele pad; ga je door tot blauw, dan krijg je juist een glanzend plekje. Druk niet te hard, schuur nooit droog en sla geen pad over. Is het blad geïmpregneerd, dan schuur je de bescherming op die plek mee weg. Laat de steen daarna 1 tot 2 dagen drogen en impregneer de plek opnieuw, zoals beschreven in natuursteen impregneren.

De set is gemaakt voor gepolijst of gezoet marmer en kalksteen. Op blauwe hardsteen en travertin werkt hij ook, maar test dan eerst op een plek die je niet ziet. Op graniet en kwartsiet heb je er weinig aan: die steen is veel harder. Voor het onderhoud van de glans volstaat daarna af en toe de blauwe pad.

Lichte etsvlek op hoogglans: staalwol en politoer

Is een etsvlek op een hoogglanzend blad heel licht, dan kun je hem volgens Akemi ook opfrissen met extra fijne staalwol en daarna een politoer. Dat gaat sneller dan met pads, maar werkt alleen bij een oppervlakkige ets.

1. Maak de plek schoon en laat hem goed drogen.
2. Test eerst op een plek die je niet ziet. Wrijf dan droog met Metalino Staalwol in de fijnste graad, K000, in kleine cirkels over de vlek. Begin met lichte druk en voer die langzaam op. Op een blad met satijnglans werkt de grovere graad K0 beter.
3. Veeg alle staalwolresten weg met een droge doek. Laat geen vezels liggen: op een vochtige, lichte steen kunnen ze gaan roesten.
4. Breng een dunne laag Akemi Steenpolitoer aan en wrijf die op zodra hij droog is.

Blijft de plek dof, dan is de ets te diep voor staalwol en pak je de handpads.

Glans terug op een marmeren blad, tafel of vensterbank

Is je gepolijste blad niet geëtst maar over het geheel wat dof geworden, dan hoef je niet te schuren. Akemi Steenpolitoer geeft gepolijst marmer, graniet, kwartsiet en terrazzo de glans terug en legt een beschermende laag die niet vergeelt, binnen en buiten. Zo maak je marmer weer glanzend:

1. Reinig het blad met een zuurvrije reiniger, zoals Akemi Steenreiniger, en laat het goed drogen.
2. Breng de politoer dun aan met een schone doek.
3. Laat hem drogen en wrijf het blad op met een zachte doek of polijstwatten.

Ongeveer een keer per jaar is genoeg. De politoer is voor gepolijste en gladde vlakken zoals tafels, vensterbanken en werkbladen, niet voor vloeren: de laag geeft geen antislip. Heb je het blad geïmpregneerd met een anti-vlekmiddel van Akemi, dan komt de politoer daar gewoon overheen. Werk je liever met een wascrème, dan is Lithofin MN Polish Crème het alternatief voor kleine gepolijste vlakken.

Een marmeren of natuurstenen vloer polijsten

Een gepolijste vloer wordt dof door slijtage, door zuur of door een waslaag die de glans juist dooft. De oorzaak bepaalt wat je doet, dus kijk eerst goed voordat je begint. Losse etsvlekken op een vloer pak je aan zoals op een blad, met de handpads.

Licht dof: de glans opfrissen

Is de vloer nog glad maar mist hij glans, dan frist Akemi Steenpolish hem op. Dat is een wasemulsie zonder oplosmiddelen die een dunne, beschermende laag legt en de kleur licht verdiept, voor marmer, travertin, graniet en terrazzo binnen.

1. Reinig de vloer grondig met Akemi Steenreiniger en laat hem drogen.
2. Verdun Steenpolish op een gepolijste vloer 1 op 1 tot 1 op 3 met water en breng het dun aan met een zwabber of doek.
3. Wrijf de vloer op met een zachte doek of een nylonpad voordat de laag droog is. Met een polijstmachine en een lamswollen polijstschijf gaat dat sneller; voer druk en toerental langzaam op.
4. Reinig de vloer pas na een paar dagen weer nat.

Houd de glans daarna bij door de ene week te dweilen met Akemi Steenzeep en de andere week met 1 tot 2 dopjes Steenpolish op 10 liter water.

Dof door een oude waslaag: eerst strippen

Een opgebouwde laag was of onderhoudsmiddel herken je aan een vlekkerige glans en een gelige of donkere rand langs de wanden, waar niemand loopt. Nog een laag polish erop maakt het dan alleen erger. Haal de oude laag eerst weg met Akemi Was Verwijderaar: breng hem onverdund aan op de droge vloer, laat hem 10 tot 20 minuten inweken, borstel waar het nodig is, neem de film op met droge doeken en reinig grondig na met steenreiniger en water. Een waterzuiger maakt dat makkelijker. Ventileer goed, want het middel is ontvlambaar. De steen kan een of twee dagen donkerder zijn; dat trekt weg. Glanst de vloer daarna, houd hem dan bij met Steenzeep; is hij dof, dan volgt Steenpolish of opnieuw polijsten.

Versleten looppaden: opnieuw polijsten

Zijn de looppaden mat en voelen ze ruw aan, dan is de glans van de steen echt weggesleten. Geen polish of politoer lost dat op: de vloer moet opnieuw geschuurd en gepolijst worden. Dat gebeurt nat, met diamantpads van grof naar fijn, zonder een korrel over te slaan. De korrel waarmee je eindigt, bepaalt de glans. Bij marmer kan dat gewoon, omdat de glans niet in een laagje zit maar in de steen zelf. Voor een hele vloer zijn een zware vloermachine en ervaring nodig; dat laat je doen door een vakman.

Per steensoort: wat kun je zelf polijsten?

Niet elke steen reageert hetzelfde op schuren en polijsten. Dit kun je per steensoort zelf doen:

Steensoort	Wat je zelf kunt
Marmer	Etsvlekken, doffe plekken en lichte krasjes wegpolijsten met handpads. Glans opfrissen met politoer op een blad en met polish op een vloer. Een hele vloer laat je herpolijsten door een vakman. Meer in marmer onderhouden zonder etsvlekken.
Kalksteen en travertin	Zoals marmer, want ook deze steen is zuurgevoelig. Test de pads eerst op een plek die je niet ziet.
Blauwe hardsteen (arduin)	Ook een kalksteen, dus gevoelig voor zuur. Kleine etsvlekken schuur je na een test weg met de handpads; Akemi adviseert de plek daarna bij te werken met een kleurverdieper, zodat de blauwgrijze kleur terugkomt. Voor meer glans op een vloer adviseert Lithofin MN Glans en Schoon in het dweilwater; doseer zuinig, want hardsteen neemt weinig op. Zie ook blauwe steen schoonmaken.
Graniet en kwartsiet	Te hard voor handpads. Een doffe plek is hier meestal een laag kalk, zeep of onderhoudsmiddel die je wegreinigt. Glans op een blad geef je met politoer; herpolijsten met diamantpads is vakwerk. Zie graniet onderhouden en Taj Mahal en ander kwartsiet.
Terrazzo	Kalkgebonden terrazzo is zuurgevoelig. Glans op een vloer geef je met polish; herpolijsten met diamantpads laat je aan een vakman over.
Composiet en keramiek	Niet te polijsten zoals natuursteen. Gepolijst composiet krijgt glans met een speciale politoer, zie composiet aanrechtblad schoonmaken. Keramische tegels kun je niet opschuren of polijsten; een doffe tegel heeft meestal een film van kalk, cement of vet, zie cementsluier en vetfilm van keramiek halen.

Fouten die je de glans kosten

Niet doen	Wel doen
Azijn, citroen of ontkalker gebruiken om de steen op te frissen	Zuur meteen opnemen en glazen op een onderzetter zetten
Schuurmiddel of een groene schuurspons op gepolijste steen	Dagelijks een pH-neutrale reiniger en een zachte doek
Meubelwas, olie of autopolish	Een politoer of polish die voor steen gemaakt is
Polijsten op een vuile of vette ondergrond	Eerst grondig reinigen en laten drogen, anders schuurt het vuil mee
Zand en gruis op een gepolijste vloer	Een goede deurmat bij de ingang en vilt onder stoel- en tafelpoten

Zie je online dat iemand marmer polijst met een haakse slijper en diamantpads? Begin daar niet zonder ervaring aan. Een kantelende machine slijpt snel golven of kuilen in de steen die je niet meer wegkrijgt, en nat werken met een gewone slijper is niet veilig.

Wanneer laat je marmer polijsten door een vakman?

Laat het werk over aan een natuursteenspecialist als:

• een hele vloer of de looppaden dof en ruw zijn;
• een kras of ets na de rode pad nog te voelen is;
• je graniet, kwartsiet of terrazzo opnieuw wilt laten polijsten;
• je een gezoete steen hoogglanzend wilt hebben;
• er putjes, schilfers of barsten in de steen zitten die eerst gevuld moeten worden.

Een vakman schuurt de steen machinaal en nat met diamantpads van grof naar fijn, en kan marmer ook kristalliseren voor extra glans. Vraag vooraf met welke korrel hij eindigt: die bepaalt of je vloer mat, satijnglanzend of hoogglanzend wordt. In Vlaanderen spreken vaklui vaak van polieren; een matte, fijn geschuurde afwerking heet zoeten. Alle middelen om natuursteen zelf te polijsten en de glans te verzorgen vind je in de collectie natuursteen polijsten. Welke reiniger bij welke steen past, lees je in het overzicht natuursteen schoonmaken: welke reiniger voor welke steen.

Veelgestelde vragen

Kun je marmer zelf polijsten?

Ja, kleine plekken wel. Etsvlekken, doffe plekken en lichte krasjes op een blad, tafel of vensterbank schuur je zelf weg met handpads: nat, in kleine cirkels en van grof naar fijn, tot de glans gelijk is aan de rest. Een hele vloer of diepe krassen laat je machinaal polijsten door een vakman.

Hoe krijg je een etsvlek uit marmer?

Poetsen helpt niet, want een etsvlek is beschadiging van de steen zelf. Reinig de plek, en is hij daarna nog dof, schuur hem dan nat weg met fijne pads, van grof naar fijn, tot de glans terug is. Een heel lichte ets op hoogglans fris je ook op met extra fijne staalwol en een politoer. Impregneer de plek daarna opnieuw.

Welke staalwol gebruik je voor marmer?

Extra fijne staalwol, graad 000 (bij Metalino K000), voor gepolijst marmer met hoogglans; op satijnglans een iets grovere graad. Test eerst, wrijf droog en met lichte druk, veeg alle resten weg en werk de plek af met een politoer.

Hoe krijg je een doffe marmeren vloer weer glanzend?

Dat hangt af van de oorzaak. Is de vloer nog glad, dan fris je de glans op met een polish op wasbasis en houd je hem bij via het dweilwater. Zit er een oude waslaag op, haal die dan eerst weg met een wasverwijderaar. Zijn de looppaden ruw en versleten, dan moet de vloer opnieuw geschuurd en gepolijst worden door een vakman.

Kun je graniet polijsten?

Graniet is veel harder dan marmer, dus handpads voor marmer hebben er weinig effect op. Een doffe plek op graniet is meestal geen schade maar een laag kalk, zeep of onderhoudsmiddel die je wegreinigt. Glans opfrissen doe je met een politoer; opnieuw polijsten met diamantpads laat je aan een vakman over.

Wat is het verschil tussen polijsten en een politoer?

Bij polijsten schuur je het oppervlak van de steen zelf glad tot het glanst; die glans zit in de steen. Een politoer of polish is een dunne laag die je erop aanbrengt voor extra glans en bescherming; die slijt en breng je af en toe opnieuw aan. Een etsvlek haal je met een politoer niet weg.

Hoe polier je blauwe steen of arduin?

Blauwe steen is een kalksteen en wordt dof van zuur, net als marmer. Een kleine doffe plek op een blad schuur je nat weg met fijne pads, na een test op een plek die je niet ziet, en daarna werk je de plek bij met een kleurverdieper. Een hardstenen vloer krijgt meer glans van een glansmiddel in het dweilwater. Is de vloer versleten of vergrijsd, dan laat je hem door een vakman schuren en polieren.